Facom CL3.CH115 User guide [ml]

■ CHARGEUR 10.8V-18V

■ 10.8V-18V CHARGER

■

10,8V-18V LADEGERÄT

■

OPLADER 10,8 V - 18 V

■

CARGADOR 10,8 V - 18 V

■

CARICABATTERIA 10.8V-18V

■ CARREGADOR 10,8V-18V

■

ŁADOWARKA 10,8 – 18 V

■

10.8V-18V OPLADER

■

ΦΟΡΤΙΣΤΗΣ 10.8V-18V

■

10,8–18 V LADDARE

■

10.8V-18V LATAAJA

■

NABÍJEČKA 10,8 V - 18 V

■

10,8 - 18 V-OS TÖLTŐ

■

ÎNCĂRCĂTOR DE 10,8-18 V

■

10.8V-18V ЗАРЯДНО УСТРОйСТВО

■

10,8 V – 18 V NABÍJAČKA

■

10.8V-18V POLNILNIK

■

10,8–18 V ĮKROVIKLIS

■

10.8V-18V UZLĀDES IERĪCE

■

10.8V-18V LAADIJA

■

ЗАРЯДНОЕ УСТРОйСТВО 10,8 В – 18 В

Manual original

Instrukcją oryginalną

Original brugsanvisning

CL3.CH1018

943607

1

NU-CL3.CH1018/0813

PT

Manual original

................................................................................ 43

PL

DA

Instrukcją oryginalną

Original brugsanvisning

........................................................................... 49

...................................................................... 56

2

PT

ADVERTÊNCIA

Definições: Directrizes de segurança

As definições abaixo descrevem o nível de gravidade para cada palavra-sinal. Leia o manual e preste atenção a estes símbolos.

PERIGO: Indica uma situação iminentemente perigosa que, se não for evitada, irá resultar em morte ou ferimentos graves.
AVISO: Indica uma situação potencialmente perigosa que, se não for evitada, poderá resultar em morte ou ferimentos graves.
CUIDADO: Indica uma situação potencialmente perigosa que, se não for evitada, pode resultar em ferimentos ligeiros ou moderados.

PRECAUÇÃO: Indica uma prática não relacionada com ferimentos pessoais que, se não for evitada, pode resultar em danos

materiais.

Indica um risco de choques eléctricos

Indica um risco de incêndios

AVISO Para reduzir o risco de ferimentos, leia o manual de instruções.

Importantes instruções de segurança para todos os carregadores de baterias

• Antes de utilizar o carregador, leia todas as instruções e marcações de precaução no carregador, bateria e produto que utiliza a bateria.

AVISO: Perigo de choques. Não permita a entrada de qualquer líquido no carregador. Pode resultar em choques eléctricos.
CUIDADO: Perigo de queimaduras. Para reduzir o risco de ferimentos, carregue apenas baterias recarregáveis FACOM. Os restantes

tipos de baterias podem rebentar causando ferimentos pessoais e danos.

CUIDADO: As crianças devem ser vigiadas para garantir que não brincam com o aparelho.

PRECAUÇÃO: Em certas condições, com o carregador ligado à fonte de alimentação, o carregador pode ficar em curto-circuito com o mate-

rial estranho. Os materiais estranhos de natureza condutora como, mas não limitado a, pó de rectificação, aparas de metal, lã de aço, folha
de alumínio ou qualquer acumulação de partículas metálicas devem ser mantidas afastadas das cavidades do carregador. Desligue sempre o
carregador da fonte de alimentação quando não existe uma bateria na cavidade. Desligue o carregador antes de tentar limpar.

• NÃO TENTE carregar a bateria com carregadores diferentes daqueles neste manual. O carregador e a bateria destinam-se
especificamente a funcionar em conjunto.

• Estes carregadores não se destinam a utilizações que não o carregamento de baterias recarregáveis FACOM. Quaisquer outras
utilizações podem resultar no risco de incêndios, choques eléctricos ou electrocussão.

• Não exponha o carregador à chuva ou condições húmidas.

• Puxe pela ficha e não pelo cabo ao desligar o carregador. Isto irá reduzir o risco de danos na ficha eléctrica e no cabo.

• Certifique-se de que o cabo está num local onde não seja pisado, cause tropeções ou esteja sujeito a danos ou tensões.

• Não utilize um cabo de extensão a menos que seja absolutamente necessário. A utilização de um cabo de extensão inadequado pode
resultar no risco de incêndios, choques eléctricos ou electrocussão.

• Ao utilizar o carregador no exterior, utilize um cabo de extensão adequado para utilização exterior. A utilização de um
cabo adequado para utilização exterior reduz o risco de choques eléctricos.

• Não utilize o carregador com um cabo ou ficha danificado - substitua-os imediatamente.

• Não utilize o carregador se tiver sofrido um forte impacto, caído ou estiver danificado. Leve-o a um centro de assistência autorizado.

• Não desmonte o carregador; leve-o a um centro de assistência autorizado quando é necessária uma assistência ou reparação. A
montagem incorrecta pode resultar num risco de choques eléctricos, electrocussões ou incêndios.

• No caso de um cabo de fonte de alimentação danificado, este tem de ser imediatamente substituído pelo fabricante, agente de
assistência ou pessoa qualificada semelhante para evitar quaisquer perigos.

• Desligue o carregador da tomada antes de tentar qualquer limpeza. Isto irá reduzir o risco de choques eléctricos. Remover a bateria
não irá reduzir este risco.

• NUNCA tente ligar 2 carregadores em conjunto.

• O carregador destina-se a funcionar numa alimentação eléctrica de 230V normal. Não tente utilizá-lo com uma tensão diferente. Isto
não se aplica ao carregador do veículo.

GUARDE ESTAS INSTRUÇÕES

43

Utilização prevista

O carregador de bateria CL3.CH1018 (Fig. 1) destina-se a carregar baterias de iões de lítio FACOM 10,8–18V. Este carregador não necessita
de regulação e destina-se a ser o mais fácil possível de utilizar. Simplesmente coloque a bateria numa tomada de um carregador ligado e este
irá carregar automaticamente a bateria. Consulte o gráfico no final deste manual para a compatibilidade dos carregadores e baterias.
NÃO utilize em condições húmidas ou na presença de líquidos ou gases inflamáveis. Estes carregadores de bateria e baterias são ferramen­tas eléctricas profissionais.
NÃO permita que as crianças entrem em contacto com a ferramenta. É necessária supervisão quando operadores inexperientes utilizam esta
ferramenta.
Este produto não se destina a ser utilizado por pessoas (incluindo crianças) com capacidades físicas, sensoriais ou mentais reduzidas ou com
falta de experiência e/ou de conhecimento ou aptidões a menos que sejam vigiadas por uma pessoa responsável pela sua segurança. As
crianças não devem ser deixadas sozinhas a brincar com este produto.

Segurança eléctrica

O motor eléctrico foi concebido apenas para uma tensão. Verifique sempre que a tensão da bateria corresponde à tensão na placa de caracte­rísticas. Além disso, certifique-se de que a tensão do carregador corresponde à da alimentação eléctrica.
O carregador FACOM possui isolamento duplo de acordo com EN 60335; por isso, não é necessária qualquer ligação à terra.

Se o cabo de alimentação estiver danificado, tem que ser substituído por um cabo especialmente preparado, disponível através da
organização de assistência FACOM.

Substituição da ficha de alimentação (Apenas Reino Unido e Irlanda)

Se for necessário instalar uma nova ficha de alimentação:

• Eliminação adequada da ficha antiga.

• Ligue a ficha castanha ao terminal com corrente na ficha.

• Ligue a ficha azul ao terminal neutro.

AVISO Não deve ser efectuada qualquer ligação ao terminal de ligação à terra.

Siga as instruções de encaixe fornecidas com a ficha de boa qualidade. Fusível recomendado: 3A.

Utilizar um cabo de extensão

Um cabo de extensão não deve ser utilizado a menos que seja absolutamente necessário. A utilização de um cabo de extensão aprovado e
adequado para a entrada de alimentação do carregador. O tamanho mínimo de condutor é 1mm2; o comprimento máximo é 30m.
Ao utilizar um carreto de cabo, desbobine sempre o cabo por completo.

Importantes instruções de segurança para todas as baterias

Ao encomendar baterias sobresselentes, certifique-se de que inclui o número de catálogo e a tensão. A bateria não é fornecida totalmente
carregada. Antes de utilizar a bateria e o carregador, leia as instruções de segurança abaixo. De seguida, siga os procedimentos de carrega­mento destacados.

LEIA TODAS AS INSTRUÇÕES

• Não carregue ou utilize a bateria em atmosferas explosivas, como na presença de líquidos inflamáveis, gases ou pó. Introduzir ou

remover a bateria do carregador pode incendiar o pó ou os fumos.

• NUNCA introduza forçosamente a bateria no carregador. NÃO modifique, de modo algum, a bateria para encaixar num carregador

não compatível uma vez que a bateria pode rebentar causando ferimentos pessoais graves.

• Carregue as baterias apenas em carregadores FACOM.

• NÃO salpique ou mergulhe em água ou outros líquidos.

• Não armazene ou utilize a ferramenta e a bateria em localizações onde a temperatura pode atingir ou exceder 40 ˚C (105 ˚F)

(como cabanas exteriores ou edifícios em metal no Verão).

• Para melhores resultados, certifique-se de que a bateria está totalmente carregada antes da utilização.

AVISO: Nunca tente, por motivo algum, abrir a bateria. Se a caixa da bateria estiver fissurada ou danificada, não introduza no carre-

gador. Não esmague, deixe cair ou danifique a bateria. Não utilize uma bateria ou carregador que tenha sofrido um forte impacto, caído ou
esteja danificada (isto é, furada com um prego, atingida por um martelo, pisada). As baterias danificadas devem ser devolvidas ao centro de
assistência para reciclagem.

44

AVISO: Transportar as baterias pode causar incêndios se os terminais da bateria entrarem acidentalmente em contacto com materiais
condutores como chaves, moedas, ferramentas de mão e objectos semelhantes.

CUIDADO: Quando não é utilizada, coloque a ferramenta de lado numa superfície estável onde não cause um risco de queda. Algumas

ferramentas com grandes baterias irão manter-se na vertical sobre a bateria, mas podem virar facilmente.

Instruções de segurança específi cas para iões de lítio

• Não incinere a bateria mesmo que esteja muito danifi cada ou completamente gasta. A bateria pode explodir num incêndio. Os fumos

e os materiais tóxicos são criados quando as baterias de iões de lítio são queimadas.

• Se os conteúdos da bateria entrarem em contacto com a pele, lave imediatamente a área com sabão e água. Se o líquido da bateria

entrar em contacto com os olhos, lave-os com água durante 15 minutos ou até a irritação parar. Se for necessária atenção médica. o
electrólito da bateria é composto por uma mistura de carbonatos orgânicos líquidos e sais de lítio.

• Os conteúdos das células da bateria aberta podem causar irritação respiratória. Disponha de ar fresco. Se os sintomas persistirem,

consulte um médico.

AVISO: Perigo de queimaduras. O líquido da bateria pode ser infl amável se exposto a faíscas ou chamas.

Carregadores

Este carregador não necessita de regulação e destina-se a ser o mais fácil possível de utilizar.

F

Procedimento de carregamento (Fig.1 & 2)

1. Ligue o carregador numa tomada adequada antes de introduzir a bateria.

2. Introduza a bateria (F) no carregador, conforme mostrado na Figura 1, certifi cando-se de que a bateria está bem instalada no
carregador. A luz vermelha (carregamento) irá piscar continuamente indicando que o processo de carregamento iniciou.

3. A conclusão do carregamento será indicado pela luz vermelha acesa de forma fi xa. A bateria está totalmente carregada e pode
ser utilizada ou deixada no carregador.

NOTA: Para garantir um desempenho e autonomia máximos das baterias de iões de lítio, efectue um carregamento completo antes da
primeira utilização.

Processo de carregamento

BATERIA EM
CARREGAMENTO

BATERIA CARREGADA

ATRASO QUENTE/FRIA
PROBLEMA NA BATERIA OU

CARREGADOR

PROBLEMA NA ALIMENTAÇÃO

Indicadores de carga

Alguns carregadores destinam-se a detectar certos problemas que podem surgir com as baterias. Os problemas são indicados pela luz
vermelha a piscar rapidamente. Se isto ocorrer, introduza novamente a bateria no carregador. Se o problema persistir, tente uma bateria
diferente para determinar se o carregador estiver OK. Se a nova bateria carregar correctamente, então, a bateria original está defeituosa
e deve ser devolvida a um centro de assistência ou outro local de recolha para reciclagem. Se a nova bateria tiver a mesma indicação de
problema que a original, solicite um teste do carregador num centro de assistência autorizado.

45

Atraso de bateria Quente/Fria

Quando o carregador detecta uma bateria demasiado quente ou fria, inicia automaticamente um atraso de bateria quente/frio, suspendendo o carregamento
até a bateria atingir uma temperatura adequada. De seguida, o carregador muda automaticamente para o modo de carregamento da bateria. Esta
funcionalidade garante uma autonomia máxima da bateria.
As ferramentas de iões de lítio CL3 da Facom com um sistema de protecção electrónica que irá proteger a bateria contar sobrecarregamentos,
sobreaquecimentos ou fortes descargas.
A ferramenta irá desligar-se automaticamente se o sistema de protecção electrónica se activar. Se isto acontecer, coloque a bateria de iões de lítio até estar
totalmente carregada.
Uma bateria fria irá carregar a metade da velocidade de uma bateria quente. A bateria irá carregar a uma velocidade mais lenta ao longo de todo o ciclo de
carregamento e não irá regressar à velocidade máxima de carregamento mesmo que aqueça.

Deixar a bateria no carregador

O carregador e a bateria podem ser deixados ligados com o indicador de carga a mostrar «Bateria Carregada».

Baterias fracas: As baterias fracas irão continuar a funcionar mas não terão o mesmo desempenho.
Baterias avariadas: Este carregador não irá carregar uma bateria avariada. O carregador irá indicar uma bateria avariada ao não acender

nenhuma luz ou ao apresentar problema na bateria ou carregador.

Nota: Isto também pode significar um problema com um carregador.
PROBLEMA NA ALIMENTAÇÃO

Alguns carregadores possui um indicador «Problema na Alimentação». Quando o carregador é utilizado com algumas fontes de alimentação
portáteis como geradores ou fontes que convertem CC para CA, o carregador pode suspender temporariamente o funcionamento, piscando a
luz vermelha com duas intermitências rápidas seguidas por uma pausa. Isto indica que a fonte de alimentação está fora dos limites.

Importantes notas de carregamento

1. Pode obter a autonomia máxima e o melhor desempenho se a bateria for carregada quando a temperatura do ar estiver entre
18 –24 ˚C (65 ˚F e 75 ˚F). NÃO carregue a bateria com uma temperatura de ar inferior a +4,5 ˚C (+40 ˚F) ou superior a
+40,5 ˚C (+105 ˚F). Isto é importante e irá evitar danos graves na bateria.

2. O carregador e a bateria podem ficar quentes durante o carregamento. Isto é o estado normal e não indica um problema. Para
facilitar o arrefecimento da bateria após a utilização, evite colocar o carregador ou a bateria num ambiente quente como uma
cabana de metal ou uma caravana não isolada.

3. Se a bateria não carregar correctamente:
a. Verifique o funcionamento da tomada ao ligar um candeeiro ou outro aparelho;
b. Verifique se a tomada está ligada a um interruptor de luz que desliga a alimentação quando desliga as luzes;
c. Mova o carregador e a bateria para um local onde a temperatura de ar ambiente é aproximadamente 18–24 ˚C
(65 ˚F–75 ˚F);
d. Se os problemas de carregamento persistirem, leve a ferramenta, bateria e carregador a um centro de assistência local.

4. A bateria deve ser recarregada quando não consegue produzir alimentação suficiente em trabalhos que, previamente, eram
realizados com facilidade. NÃO CONTINUE a utilizar nestas condições. Siga o procedimento de carregamento. Pode também
carregar uma bateria parcialmente utilizada sempre que pretender, sem efeitos secundários na bateria.

5. Os materiais estranhos de natureza condutora como, mas não limitado a, pó de rectificação, aparas de metal, lã de aço, folha
de alumínio ou qualquer acumulação de partículas metálicas devem ser mantidas afastadas das cavidades do carregador.
Desligue sempre o carregador da fonte de alimentação quando não existe uma bateria na cavidade. Desligue o carregador
antes de tentar limpar.

6. Não congele ou mergulhe o carregador em água ou outros líquidos.

AVISO Perigo de choques. Não permita a entrada de qualquer líquido no carregador. Pode resultar em choques eléctricos.
CUIDADO: Nunca tente, por motivo algum, abrir a bateria. Se a estrutura plástica da bateria partir, devolva a um centro de assistência

para reciclagem.

Recomendações de armazenamento

1. O melhor local de armazenamento é um local fresco e seco afastado da luz solar directa e calor ou frio excessivos. Para um
desempenho e autonomia ideais da bateria, armazene as baterias à temperatura ambiente quando não são utilizadas.

2. Para um armazenamento longo, é aconselhável armazenar uma bateria totalmente carregada num local seco e fresco fora do
carregador, para resultados ideais.

46

NOTA: As baterias não deve ser armazenadas completamente sem carga. A bateria terá de ser recarregada ante da utilização.

Leia o manual de instruções
antes de utilizar este
equipamento.

Bateria a carregar.

Bateria carregada.

Suspensão do carregamento
devido a bateria quente/fria.

Problema com a bateria ou o
carregador.

Problema com o cabo de
alimentação.

Não toque nos contactos com objectos
condutores.

Não carregue baterias danificadas.

Etiquetas no carregador e bateria

Leia o manual de instruções
antes de utilizar este
equipamento.

Bateria a carregar.

Bateria carregada.

Suspensão do carregamento
devido a bateria quente/fria.

Problema com a bateria ou o
carregador.

Problema com o cabo de
alimentação.

Não toque nos contactos com objectos
condutores.

Não carregue baterias danificadas.

Conteúdos da embalagem

A embalagem contém:

• 1 carregador de bateria

• 1 manual de instruções
Nota: Baterias, carregadores e caixas de kit não são incluídos com as ferramentas de iões de lítio CL3.

• Verifique por danos no carregador, peças ou acessórios que podem ocorrer durante o transporte.

• Leia atentamente este manual antes da utilização.

POSIÇÃO DO CÓDIGO DE DATA (FIG. 1)

O código de data (a) que também inclui o ano de fabrico, está impresso na parte inferior da estrutura.
Exemplo: 2011 XX XX

Ano de fabrico

GUARDE ESTAS INSTRUÇÕES PARA UTILIZAÇÃO FUTURA

Utilize apenas baterias da FACOM. As
baterias de outros fabricantes podem
explodir, causando ferimentos e danos.

Não exponha o equipamento à água.

Mande substituir imediatamente
quaisquer cabos danificados.

Carregue a bateria apenas com uma
temperatura ambiente entre 4 °C e 40 °C.

Desfaça-se da bateria de uma forma
ambientalmente responsável.

Não queime a pilha.

Carrega baterias de Li-Ion.
Consulte os Dados técnicos para ficar a

saber o tempo de carregamento.

Apenas para uso dentro de casa.

TIPO DE BATERIA TENSÃO CÉLULA CAPACIDADE CÉLULA

CL3.BA1015 10.8 3 X iões de lítio 1.5 Ah
CL3.BA1830 18 10 X
CL3.BA1815 18 5 X

iões de lítio 3.0 Ah

iões de lítio 1.5 Ah

Manutenção

A sua ferramenta eléctrica FACOM foi concebida para funcionar durante um longo período de tempo com um mínimo de manutenção. Um
funcionamento satisfatório contínuo depende de uma manutenção e adequada e de uma limpeza regular.

AVISO: Para reduzir o risco de ferimentos pessoais graves, desligue a ferramenta e desligue-a da bateria antes de efectuar quaisquer

regulações ou remover/instalar acessórios. Qualquer arranque acidental pode causar ferimentos.

47

O carregador não necessita de manutenção. Não existem peças a reparar no interior do carregador.
Não tente reparar o carregador. Para garantir segurança e fiabilidade do produto, as reparações, manutenção e as regulações devem ser
efectuadas pelo centro de assistência FACOM autorizado.

Lubrificação

A ferramenta eléctrica não necessita de lubrificação adicional.

Limpeza

AVISO Nunca utilize solventes ou outros químicos abrasivos para limpeza das peças não metálicas da ferramenta. Estes químicos podem

enfraquecer os materiais plásticos utilizados nestas peças. Utilize um pano humedecido apenas com água e sabão. Nunca permita a entrada
de líquidos na ferramenta; nunca mergulhe qualquer parte da ferramenta num líquido.

Proteger o ambiente

ELIMINAÇÃO DESTE ARTIGO

Caro/a,
Se em qualquer altura decidir que pretende ver-se livre deste artigo, não se esqueça que muitos dos seus componentes
constituem materiais valiosos que podem ser reciclados.
Não deite para o lixo e verifique junto das autoridades locais quais as instalações de reciclagem existentes na sua
área.

A recolha separada do produto e embalagem usados permite reciclar e voltar a utilizar os materiais. A reutilização dos materiais
reciclados ajuda a evitar a poluição ambiental e reduz a procura por matérias-primas.

Bateria recarregável

Esta bateria de longa autonomia tem que ser recarregada quando não produz alimentação suficiente em trabalhos que,
previamente, eram realizados com facilidade. No final da sua vida útil, elimine-a respeitando o nosso ambiente:

• Esgote a bateria por completo, de seguida, retire-a da ferramenta.

• As células de iões de lítio são recicláveis. Leve-as ao seu fornecedor ou a uma estação de reciclagem local. As baterias
recolhidas serão recicladas ou eliminadas adequadamente.

Serviço pós-venda

- Para qualquer dúvida ou intervenção na máquia, contacte o seu distribuidor FACOM.

Garantia

As ferramentas eléctricas FACOM possuem uma garantia de 24 meses a partir da data de compra contra quaisquer avarias ou defeitos de
fabrico.
Os acessórios, peças de desgaste, carregador e baterias FACOM são abrangidos pela garantia legalmente aplicada.
Esta garantia não abrange os casos seguintes: desgaste normal, incumprimento das instruções de utilização e directrizes de segurança,
utilização não convencional ou abusiva da ferramenta, sobrecarga da ferramenta, falta de assistência ou manutenção, intrusão de corpos
estranhos, ferramenta que foram desmontadas ou modificadas ou com vestígios de impactos (amolgadelas, fissuras ou tampas partidas...),
utilização com fraca qualidade ou acessórios não compatíveis.
Para utilizar a garantia, forneça: a ferramenta com o número de série assim como a factura original legível e sem marcas que comprova o
produto e a data de compra.
Condições detalhadas da aplicação da garantia: contacte o seu distribuidor.

48

OSTRZEŻENIA

PL

Definicje: Wytyczne dotyczące bezpieczeństwa

Poniższe definicje określają poziom powagi każdego z ostrzeżeń. Czytając niniejszą instrukcję, należy zwracać uwagę na
te symbole.

NIEBEZPIECZEŃSTWO: Oznacza wyjątkowo niebezpieczną sytuację, która, jeżeli się do niej dopuści, skutkować

będzie śmiercią lub poważnymi obrażeniami.

OSTRZEŻENIE: Oznacza potencjalnie niebezpieczną sytuację, która, jeżeli się do niej dopuści, może skutkować

śmiercią lub poważnymi obrażeniami.

OSTROŻNIE: Oznacza potencjalnie niebezpieczną sytuację, która, jeżeli się do niej dopuści, może skutkować

niewielkimi lub umiarkowanymi obrażeniami.

UWAGA: Oznacza sytuacje, niezwiązane z obrażeniami ciała, które, jeżeli się do nich dopuści, mogą

skutkować szkodami materialnymi.

Oznacza ryzyko porażenia elektrycznego
Oznacza zagrożenie pożarem
OSTRZEŻENIE: Aby zmniejszyć ryzyko obrażeń, należy przeczytać instrukcję obsługi.

Ważne instrukcje dotyczące bezpieczeństwa dla wszystkich ładowarek

akumulatorów

• Przed użyciem ładowarki przeczytać wszystkie instrukcje i ostrzeżenia na ładowarce, akumulatorze i produkcie
wykorzystującym akumulator.

OSTRZEŻENIE: Zagrożenie porażeniem. Nie dopuszczać do przedostania się żadnych płynów do wnętrza ładowarki.

Może to spowodować porażenie elektryczne.

OSTROŻNIE: Zagrożenie poparzeniem. Aby zmniejszyć ryzyko obrażeń, należy używać wyłącznie akumulatorów

FACOM. Inne typy akumulatorów mogą wybuchnąć powodując obrażenia i szkody.

OSTROŻNIE: Dzieci powinny znajdować się pod opieką, aby nie dopuścić do używania przez nie urządzenia jako

zabawki.
UWAGA: W niektórych warunkach, ładowarka podłączona do zasilania może ulec zwarciu przez ciało obce. Ciała obce
przewodzące, takie jak (lista niepełna) pył ze szlifowania, wióry metalowe, wełna stalowa, folia aluminiowa lub wszelkie
nagromadzenia cząstek metalowych należy utrzymywać z dala od zagłębienia ładowarki. Jeżeli w zagłębieniu ładowarki
nie znajduje się akumulator, ładowarkę należy odłączać od zasilania. Przed rozpoczęciem czyszczenia ładowarkę należy

odłączyć od zasilania.

• NIE próbować ładować akumulatorów za pomocą ładowarek innych niż podane w niniejszej instrukcji. Ładowarka i
akumulator są specjalnie zaprojektowane do działania wspólnego.

• Ładowarki te są przeznaczone wyłącznie do ładowania akumulatorów FACOM. Każde inne użycie może wywołać
zagrożenie pożarem lub porażeniem elektrycznym.

• Nie wystawiać ładowarki na deszcz ani śnieg.

• Aby odłączyć ładowarkę od zasilania, ciągnąć za wtyczkę a nie za przewód. Zmniejsza to ryzyko uszkodzenia wtyczki
elektrycznej i przewodu.

• Upewnić się, że przewód jest umieszczony w taki sposób, że nie można na nim stanąć, potknąć się o niego ani narazić
go w inny sposób na uszkodzenie lub naprężenie.

• Nie używać przedłużaczy, chyba że jest to absolutnie konieczne. Użycie niewłaściwego przedłużacza może wywołać
zagrożenie pożarem lub porażeniem elektrycznym.

• Podczas pracy z użyciem elektronarzędzia na zewnątrz, używać przedłużacza przystosowanego do użytku na
zewnątrz. Używanie kabla przystosowanego do użytku na zewnątrz zmniejsza ryzyko porażenia elektrycznego.

• Nie używać ładowarki z uszkodzonym przewodem lub wtyczką – należy je oddać do natychmiastowej wymiany.

• Nie używać ładowarki, jeżeli została mocno uderzona, upadła lub została uszkodzona w inny sposób. Należy ją
oddać do autoryzowanego serwisu.

49

• Nie rozmontowywać ładowarki; jeżeli konieczna jest naprawa lub serwis, należy oddać ją do autoryzowanego serwisu.
Niepoprawne złożenie może wywołać zagrożenie porażeniem elektrycznym lub pożarem.

• Jeżeli przewód zasilający jest uszkodzony, w celu uniknięcia niebezpieczeństwa, musi on zostać wymieniony przez
producenta, pracownika jego serwisu lub osobę podobnie wykwalifikowaną.

• Przed czyszczeniem, wyłączyć ładowarkę z gniazda. Zmniejsza to ryzyko porażenia elektrycznego. Wyjęcie
akumulatora nie zmniejsza ryzyka.

• NIGDY nie próbować łączyć ze sobą 2 ładowarek.

• Ładowarka jest przeznaczona do zasilania standardowym napięciem 230 V z domowej instalacji elektrycznej. Nie
próbować stosować innych napięć. Niniejsza uwaga nie ma zastosowania do ładowarek samochodowych.

INSTRUKCJE NALEŻY ZACHOWAĆ

Przeznaczenie

Ładowarka CL3.CH1018 (Rys. 1) jest przeznaczona do ładowania akumulatorów litowo-jonowych FACOM o napięciu
10,8 – 18 V. Niniejsza ładowarka nie wymaga żadnych regulacji i jest zaprojektowana tak, by była możliwie najłatwiejsza
w obsłudze. Wystarczy włożyć akumulator go gniazda ładowarki podłączonej do zasilania, a ładowanie rozpocznie się
automatycznie. Kompatybilność ładowarek i akumulatorów podana jest w tabeli na końcu niniejszej instrukcji.
NIE używać w miejscach wilgotnych ani w obecności łatwopalnych cieczy lub gazów. Ładowarki i akumulatory są elektrona­rzędziami profesjonalnymi.
NIE dopuszczać dzieci do kontaktu z narzędziem. Używanie narzędzia przez niedoświadczonych operatorów musi odby­wać się pod nadzorem.
Produkt nie jest przeznaczony do użytku przez osoby (łącznie z dziećmi) o obniżonych zdolnościach fizycznych, sensorycz­nych czy intelektualnych lub nieposiadające wystarczającego doświadczenia, wiedzy, czy umiejętności, chyba że znajdują

się one pod nadzorem osoby odpowiedzialnej za ich bezpieczeństwo. Nigdy nie pozwalać dzieciom na zabawę produktem.

Bezpieczeństwo elektryczne

Silnik elektryczny jest zaprojektowany tylko dla jednego napięcia. Zawsze sprawdzać, czy napięcie akumulatora odpowiada
napięciu podanemu na tabliczce znamionowej. Upewnić się również, czy napięcie zasilania ładowarki odpowiada napięciu
sieciowemu.

Ładowarka FACOM posiada podwójną izolację, zgodną z normą EN 60335 i dlatego nie wymaga uziemienia.
Uszkodzony kabel zasilający powinien zostać wymieniony w serwisie FACOM.

Wymiana wtyczki elektrycznej (dotyczy wyłącznie Wlk. Brytanii i Irlandii)

Jeżeli konieczny jest montaż nowej wtyczki:

• Bezpiecznie usunąć starą wtyczkę.

• Podłączyć brązowy przewód do styku napięciowego wtyczki.

• Podłączyć niebieski przewód do styku zerowego wtyczki.

OSTRZEŻENIE: Nie trzeba wykonywać żadnych podłączeń do styku uziemienia.
Stosować się do instrukcji montażu dołączonych do gniazda dobrej jakości. Zalecany bezpiecznik: 3 A.

Używanie przedłużacza

Przedłużacza należy używać tylko, jeżeli jest to absolutnie konieczne. Używać przedłużacza odpowiedniego dla poboru
mocy przez ładowarkę. Minimalny przekrój przewodów wynosi 1 mm2, a maksymalna długość 30 m.
Jeżeli używany jest kabel na bębnie, należy go rozwinąć całkowicie.

Ważne instrukcje dotyczące bezpieczeństwa dla wszystkich

akumulatorów

Podczas zamawiania akumulatorów do wymiany, należy podać numer katalogowy i napięcie. Po wyjęciu z opakowania
akumulator nie jest całkowicie naładowany.
Przed użyciem akumulatora i ładowarki należy przeczytać poniższe instrukcje dotyczące bezpieczeństwa. Następnie
postępować zgodnie z opisanymi procedurami ładowania.

PRZECZYTAĆ CAŁĄ INSTRUKCJĘ

50

• Nie ładować ani nie używać akumulatorów atmosferze wybuchowej, takiej jak obecność łatwopalnych cieczy, gazów

lub pyłów. Wkładanie lub wyjmowanie akumulatora z ładowarki może spowodować zapłon pyłu lub oparów.

• NIGDY nie wciskać akumulatora do ładowarki na siłę. NIE dokonywać żadnych modyfikacji akumulatora w celu

dopasowania go do niekompatybilnej ładowarki, ponieważ uszkodzenie akumulatora może spowodować poważne
obrażenia.

• Akumulatory należy ładować wyłącznie za pomocą ładowarek FACOM.

• NIE spryskiwać ani nie zanurzać w wodzie ani w innych cieczach.

• Nie przechowywać ani nie używać narzędzi ani akumulatorów w miejscach, w których temperatura może przekroczyć

40˚C (105˚F) (takich jak wiaty zewnętrzne lub budynki stalowe w lecie).

• Dla uzyskania lepszych wyników, przed użyciem upewnić się, że akumulator jest całkowicie naładowany.

OSTRZEŻENIE: Nigdy nie próbować pod żadnym pozorem otwierać akumulatora. Jeżeli obudowa akumulatora jest

pęknięta lub uszkodzona, nie wkładać akumulatora do ładowarki. Nie zgniatać, upuszczać ani uszkadzać akumulatorów.
Nie używać akumulatora ani ładowarki, które zostały mocno uderzone, upadły, zostały rzucone lub uszkodzone w inny
sposób (np. przebite gwoździem, uderzone młotkiem, nadepnięte). Uszkodzone akumulatory należy odesłać do serwisu w

celu recyklingu.

OSTRZEŻENIE: Przenoszenie akumulatorów może spowodować pożar, jeżeli styki akumulatora przypadkowo zetkną

się z materiałami przewodzącymi, takimi jak klucze, monety, narzędzia ręczne itp.

OSTROŻNIE: Nieużywane narzędzia należy układać na boku, na stabilnej powierzchni, na której nie występuje zagro-

żenie włączeniem ani upadkiem. Niektóre narzędzia z dużymi akumulatorami stoją na akumulatorze w położeniu pionowym,
ale łatwo można je przewrócić.

Specjalne instrukcje bezpieczeństwa dla akumulatorów litowo-jonowych (li-ion)

• Nie spalać akumulatora, nawet jeżeli jest on poważnie uszkodzony lub całkowicie zużyty. Akumulator w ogniu może

wybuchnąć. Podczas spalania akumulatorów litowo-jonowych powstają toksyczne dymy i substancje.

• Jeżeli zawartość akumulatora zetknie się ze skórą, natychmiast umyć ten obszar łagodnym mydłem i wodą. Jeżeli

elektrolit z akumulatora dostanie się do oka, płukać otwarte oko wodą przez 15 minut lub do chwili ustania
podrażnienia. W razie potrzeby skorzystania z pomocy medycznej, elektrolit akumulatora składa się z mieszanki
płynnych węglanów organicznych i soli litu.

• Zawartość otwartych ogniw akumulatora może powodować podrażnienie dróg oddechowych. Zapewnić dostęp

świeżego powietrza. Jeżeli objawy nie znikną, zasięgnąć porady lekarza.

OSTRZEŻENIE: Zagrożenie poparzeniem. Elektrolit akumulatora wystawiony na działanie iskier lub płomieni może być

palny.

Ładowarki

Niniejsza ładowarka nie wymaga żadnych regulacji i jest zaprojektowana tak, by była możliwie najłatwiejsza w obsłudze.

F

Procedura ładowania (Rys. 1 & 2)

1. Przed włożeniem akumulatora podłączyć ładowarkę do odpowiedniego gniazda.

2. Włożyć akumulator (F) do ładowarki tak, jak pokazano na Rysunku 2, pamiętając o włożeniu akumulatora do

oporu. Czerwona lampka (ładowania) zacznie migać wskazując, że ładowanie rozpoczęło się.

3. Zakończenie ładowania sygnalizowane jest ciągłym świeceniem lampki. Akumulator jest całkowicie naładowany i

można go używać lub pozostawić w ładowarce.
UWAGA: Aby zapewnić maksymalne osiągi i żywotność akumulatorów litowo-jonowych, przed pierwszym użyciem należy
je całkowicie naładować.

51

Proces ładowania

ŁADOWANIE
AKUMULATORA

AKUMULATOR
NAŁADOWANY

OPÓŹNIENIE CIEPŁO/ZIMNO

PROBLEM Z AKUMULATOREM
LUB ŁADOWARKĄ

PROBLEM Z ZASILANIEM

Wskaźniki naładowania

Niektóre ładowarki są przeznaczone do wykrywania pewnych problemów, które mogą występować w akumulatorach.
Wykrycie problemu jest wskazywane szybkim miganiem czerwonej lampki sygnalizacyjnej. W takim przypadku należy
ponownie włożyć akumulator do ładowarki. Jeżeli problem nie zniknie, wykonać próbę z innym akumulatorem, by sprawdzić
czy ładowarka nie jest uszkodzona. Jeżeli nowy akumulator ładuje się prawidłowo, oznacza to że akumulator oryginalny jest
uszkodzony i należy go odesłać do serwisu lub innego ośrodka odbioru w celu poddania recyklingowi. Jeżeli z nowym aku­mulatorem występuje takie samo wskazanie problemu, należy oddać ładowarkę do sprawdzenia w autoryzowanym serwisie.

Opóźnienie ciepło/zimno

Kiedy ładowarka wykryje akumulator zbyt ciepły lub zbyt zimny, automatycznie uruchamia opóźnienie
dla gorącego/zimnego zestawu, zawieszając ładowanie do czasu, aż akumulator osiągnie odpowiednią
temperaturę. Następnie ładowarka przełącza się automatycznie w tryb ładowania zestawu. Funkcja ta
zapewnia maksymalną żywotność akumulatora.
Narzędzia Facom CL3 z akumulatorami litowo-jonowymi są wyposażone w elektroniczny układ
zabezpieczający, który chroni akumulator przed przeciążeniem, przegrzaniem i zbyt głębokim rozładowaniem.
W przypadku włączenia się elektronicznego układu zabezpieczającego, narzędzie wyłącza się
automatycznie. W takim przypadku należy umieścić akumulator Li-Ion w ładowarce i poczekać, aż naładuje się
całkowicie.
Zimny zestaw akumulatorów ładuje się o połowę wolniej niż zestaw rozgrzany. Zestaw akumulatorów ładuje
się wolniej podczas całego cyklu ładowania, a szybkość ładowania nie powraca do maksymalnej nawet, jeżeli
akumulator rozgrzeje się.

Pozostawianie akumulatora w ładowarce

Akumulator można pozostawić w ładowarce podłączonej do zasilania ze wskaźnikiem wskazującym naładowanie akumula­tora.

Słabe akumulatory: Słabe akumulatory działają nadal, ale nie można od nich oczekiwać dużej wydajności.
Uszkodzone akumulatory: Ładowarka nie ładuje akumulatora uszkodzonego. Ładowarka wskaże uszkodzony akumula-

tor poprzez brak włączenia lampki sygnalizacyjnej lub wskazanie problemu z akumulatorem lub ładowarką.

Uwaga: Może to również oznaczać problem z ładowarką.

PROBLEM Z ZASILANIEM

Niektóre ładowarki są wyposażone we wskaźnik problemu z zasilaniem. Kiedy ładowarka jest używana z niektórymi
przenośnymi źródłami zasilania, takimi jak generatory lub źródła przetwarzające prąd stały na zmienny, ładowarka może
chwilowo zawiesić działanie. Lampka sygnalizacyjna miga szybko dwa razy, a po mignięciach następuje przerwa. Oznacza

to, że źródło zasilania jest poza wartościami granicznymi.

Ważne uwagi dotyczące ładowania

1. Najwyższą żywotność i najlepsze parametry akumulatorów można uzyskać, jeżeli są one ładowane w temperaturze

otoczenia 18 – 24˚C (65˚F – 75˚F). NIE ładować akumulatorów w temperaturze otoczenia poniżej +4,5˚C (+40˚F)
lub powyżej +40,5˚C (+105˚F). Jest to ważne i chroni akumulatory przed poważnym uszkodzeniem.

2. Ładowarka i akumulator mogą rozgrzewać się podczas ładowania. Jest to zjawisko normalne i nie oznacza

problemu. Aby ułatwić stygnięcie akumulatora po użyciu, unikać umieszczania ładowarki lub akumulatora w
gorącym otoczeniu, takim jak metalowa wiata lub nieizolowana przyczepa.

3. Jeżeli akumulator nie ładuje się prawidłowo:

a. Sprawdzić działanie ładowarki podłączając do niej lampę lub inne urządzenie;
b. Sprawdzić, czy ładowarka nie jest podłączona do obwodu wyłączanego za pomocą wyłącznika światła;
c. Przenieść ładowarkę i akumulator w miejsce, w którym temperatura otoczenia wynosi ok. 18 – 24˚C
(65˚F – 75˚F);

52

d. Jeżeli problem z ładowaniem nie zniknie, oddać narzędzie, akumulator i ładowarkę do autoryzowanego serwisu.

Przed użyciem należy przeczytać
instrukcję obsługi

Ładowanie akumulatora

Akumulator naładowany

Opóźnienie z powodu zbyt gorącego/zimnego
akumulatora

Problem z akumulatorem lub ładowarką

Problem z zasilaniem

Nie wprowadzać do wnętrza
przewodników

Nie ładować uszkodzonych
akumulatorów

4. Akumulator należy ładować, kiedy nie zapewnia wystarczającej mocy do prac, które wcześniej wykonywane były
z łatwością. NIE KONTYNUOWAĆ pracy w takich warunkach. Przeprowadzić procedurę ładowania. Akumulator
można również ładować częściowo w dowolnym momencie, bez szkody dla niego.

5. Ciała obce przewodzące, takie jak (lista niepełna) pył ze szlifowania, wióry metalowe, wełna stalowa, folia
aluminiowa lub wszelkie nagromadzenia cząstek metalowych należy utrzymywać z dala od zagłębienia ładowarki.
Jeżeli w zagłębieniu ładowarki nie znajduje się akumulator, ładowarkę należy odłączać od zasilania.
Przed rozpoczęciem czyszczenia ładowarkę należy odłączyć od zasilania.

6. Nie zamrażać ani nie zanurzać w wodzie ani w innych cieczach.

OSTRZEŻENIE: Zagrożenie porażeniem. Nie dopuszczać do przedostania się żadnych płynów do wnętrza ładowarki.

Może to spowodować porażenie elektryczne.

OSTROŻNIE: Nigdy nie próbować pod żadnym pozorem otwierać akumulatora. Jeżeli plastikowa obudowa

akumulatora jest uszkodzona lub pęknięta, akumulator należy oddać do recyklingu.

Zalecenia dla przechowywania

1. Najlepiej przechowywać akumulatory w miejscu chłodnym i suchym, z dala od bezpośredniego światła
słonecznego i nadmiernie wysokich lub niskich temperatur. Dla zapewnienia optymalnych parametrów i żywotności
akumulatora, nieużywany akumulator należy przechowywać w temperaturze pokojowej.

2. Podczas dłuższego przechowywania, aby uzyskać optymalne wyniki, przechowywać należy akumulator całkowicie
naładowany, w miejscu chłodnym i suchym, wyjęty z ładowarki.

UWAGA: Nie należy przechowywać akumulatorów całkowicie rozładowanych. Przed użyciem akumulator należy
naładować.

Etykiety na ładowarce i zestawie akumulatorów

Przed użyciem należy przeczytać
instrukcję obsługi

Ładowanie akumulatora

Akumulator naładowany

Opóźnienie z powodu zbyt gorącego/zimnego
akumulatora

Problem z akumulatorem lub ładowarką

Problem z zasilaniem

Nie wprowadzać do wnętrza
przewodników

Nie ładować uszkodzonych
akumulatorów

Używać wyłącznie z zestawami akumulatorów
Facom. Inne zestawy mogą wybuchnąć,
powodując obrażenia ciała i szkody.

Nie narażać na działanie wody.

Uszkodzone przewody należy
natychmiast wymieniać.

Ładowanie wyłącznie w temperaturze od
4°C do 40°C.

Akumulator należy poddać utylizacji
zgodnie z zasadami ochrony środowiska.

Nie spalać zestawów akumulatorów.

Ładowanie zestawów akumulatorów Li-Ion.

Czas ładowania – patrz dane techniczne.

Do użytku wyłącznie wewnątrz pomieszczeń.

NINIEJSZĄ INSTRUKCJĘ NALEŻY ZACHOWAĆ, BY MÓC DO NIEJ SIĘGNĄĆ

PÓŹNIEJ

Zawartość zestawu

Zestaw zawiera:

• 1 ładowarkę akumulatorów

• 1 instrukcję obsługi
Uwaga: Zestawy akumulatorów, ładowarki i skrzynki na zestawy nie są dołączone do narzędzi CL3 Li-Ion.

• Sprawdzić, czy ładowarka, części lub akcesoria nie zostały uszkodzone podczas transportu.

• Poświęcić odpowiedni czas na dokładne przeczytanie i zrozumienie niniejszej instrukcji przed rozpoczę­ciem użytkowania.

53

POŁOŻENIE KODU DATY (RYS. 1)

Kod Daty (a), który zawiera również rok produkcji jest wydrukowany od spodu obudowy.
Przykład: 2011 XX XX

Rok produkcji

TYP AKUMULATORA NAPIĘCIE OGNIWO POJEMNOŚĆ OGNIWA

CL3.BA1015 10.8 3 X Li-ion 1.5 Ah
CL3.BA1830 18 10 X Li-ion 3.0 Ah

CL3.BA1815 18 5 X Li-ion 1.5 Ah

Konserwacja

Elektronarzędzie FACOM jest przeznaczone do długiej pracy przy minimalnej konserwacji. Stała zadowalająca praca zale­ży od prawidłowej dbałości o narzędzie i jego regularnego czyszczenia.

OSTRZEŻENIE: Aby zmniejszyć ryzyko poważnych obrażeń, przed regulacją narzędzia lub demontażem/montażem
końcówek lub akcesoriów, wyłączyć narzędzie i wyjąć akumulator. Przypadkowe uruchomienie może spowodować
obrażenia.
Ładowarka nie wymaga obsługi. Wewnątrz ładowarki nie ma części, które wymagają obsługi.
Nie próbować samodzielnie naprawiać ładowarki. Aby zapewnić bezpieczeństwo i niezawodność produktu, naprawy,
obsługa i regulacje powinny być wykonywane przez autoryzowany serwis FACOM.

Smarowanie

Elektronarzędzie nie wymaga dodatkowego smarowania.

Czyszczenie

OSTRZEŻENIE: Nigdy nie używać rozpuszczalników ani ściernych środków chemicznych do czyszczenia niemetalo-

wych elementów narzędzia. Substancje te mogą osłabić tworzywa sztuczne stosowane do tych części. Używać wyłącznie
szmatki zwilżonej wodą i łagodnego mydła. Nie dopuszczać, by do wnętrza narzędzia dostała się jakakolwiek ciecz; nigdy
nie zanurzać żadnej części narzędzia w cieczy.

Ochrona środowiska

UTYLIZACJA PRODUKTU

Szanowni klienci,
Jeśli zajdzie konieczność utylizacji tego produktu należy pamiętać, że wiele z jego części zawiera cenne
materiały, które mogą być poddane recyklingowi.
Nie należy wyrzucać produktu do śmieci z innymi odpadami, lecz skonsultować się z lokalnymi władzami i
uzyskać informacje o zakładach recyklingowych znajdujących się w pobliżu.

Oddzielna zbiórka zużytych produktów i opakowań umożliwia recykling i ponowne wykorzystanie materiałów.
Ponowne wykorzystanie materiałów z recyklingu pomaga w ograniczaniu zanieczyszczenia środowiska i
zmniejsza zapotrzebowanie na nowe surowce.

Akumulatory z możliwością ładowania

Ten akumulator o dużej żywotności należy ładować, kiedy nie zapewnia wystarczającej mocy do prac, które
wcześniej wykonywane były z łatwością. Po zakończeniu eksploatacji należy go poddać utylizacji z należną
troską o środowisko.

• Całkowicie rozładować akumulator i wyjąć go z narzędzia.

• Ogniwa Li-Ion nadają się do recyklingu. Należy oddać je sprzedawcy lub w lokalnym ośrodku zbiórki
odpadów. Oddane akumulatory zostaną poddane recyklingowi lub prawidłowo zutylizowane.

Obsługa posprzedażna

- W przypadku jakichkolwiek pytań lub konieczności interwencji przy urządzeniu należy skontaktować się z dystrybutorem
FACOM.

54

Gwarancja

Elektronarzędzia FACOM są objęte 24-miesięczną gwarancją począwszy od daty zakupu na wszelkie usterki lub wady
produkcyjne.
Akcesoria FACOM lub części ulegające zużyciu, ładowarka i akumulatory są objęte gwarancją wymaganą prawem.
Gwarancja nie obejmuje następujących przypadków: normalne zużycie, nieprzestrzeganie instrukcji obsługi i zasad bezpie­czeństwa, niekonwencjonalne lub niezgodne z przeznaczeniem używanie narzędzia, przeciążanie narzędzia, brak serwisu
lub konserwacji, przedostanie się ciał obcych do wnętrza, rozmontowanie lub modyfikacja narzędzia, ślady uderzeń (wgłę­bienia, pęknięcia lub uszkodzone pokrywy), używanie akcesoriów niskiej jakości lub niezgodnych.
Aby skorzystać z gwarancji należy dostarczyć: narzędzie z jego numerem seryjnym oraz czytelną oryginalną fakturę określa­jącą produkt i datę jego zakupu.
Szczegółowe warunki stosowania gwarancji: zapytać dystrybutora.

55

DA

ADVARSEL!

Definitioner: Sikkerhedsanvisninger

De nedenfor anførte definitioner beskriver, hvor alvorligt hvert signalord er. Læs venligst manualen og vær opmærksom på disse symboler.

FARE: Indikerer en umiddelbart farlig situation, som, hvis den ikke undgås, vil have dødelig udgang eller alvorlig kvæstelse

til følge.

ADVARSEL: Indikerer en potentielt farlig situation, som, hvis den ikke undgås, kan have dødelig udgang eller alvorlig kvæ-

stelse til følge.

ADVARSEL: Indikerer en potentielt farlig situation, som, hvis den ikke undgås, muligvis kan føre til mindre eller middelsvære

kvæstelser.

BEMÆRK: Indikerer en praksis, er ikke relateres til personskade,som, hvis den ikke undgås, kan føre til skade på ting.

Betegner risiko for elektrisk stød

Betegner risiko for brand

ADVARSEL: Læs denne vejledning for derved at mindske risikoen for tilskadekomst.

Vigtig sikkerhedsinstruktion for alle batteriopladere

• Før opladeren tages i brug, skal du læse alle instruktioner og advarslesmærker på opladeren, batteripakken og det produkt, hvor

batteripakken bruges.

ADVARSEL: Fare for stød. Der må ikke trænge væske ind i laderen. Det kan give elektrisk stød.

ADVARSEL: Forbrændingsfare. For at nedsætte faren for skade, må du kun oplade FACOM genopladelige batterier. Andre batterityper

kan briste og dermed forårsage personskade og anden skade.

ADVARSEL: Børn skal være under opsyn for at sikre, at de ikke leger med apparatet.
BEMÆRK: Under visse omstændigheder, når laderen er sat i strømforsyningen, kan den kortslutte på grund af fremmedlegemer. Fremmed-

legemer med lederegenskaber så som, men ikke begrænset til, slibestøv, metalspåner, ståluld, aluminiumsfolie og ophobning af metalpar­tikler, må ikke komme i nærheden af opladerens batterirum. Tag altid opladeren ud af strømforsyningsstikket, når der ikke er et batteri i
hulrummet. Tag opladeren ud af stikket, før du forsøger at rengøre den.

• Forsøg IKKE på at oplade batteripakken med andre opladere end dem, der er nævnt i denne vejledning. Oplader og

batteripakker er specifikt designet til at fungere sammen.

• Disse ladere er ikke beregnet til anden brug end opladning af FACOM genopladelige batterier. Enhver anden anvendelse

kan medføre risiko for brand, elektrisk stød eller dødbringende elektrisk stød.

• Opladeren må ikke udsættes for regn eller sne.

• Træk ud i stikket og ikke i ledningen, når opladeren afbrydes. På den måde nedsættes risikoen for at beskadige stik og

ledning.

• Sørg for at ledningen er placeret således, at der ikke trædes på den, man ikke snubler over den, eller den på anden

måde udsættes for skade eller stress.

• Brug kun forlængerledning, hvis det er strengt nødvendigt. Bruges en uegnet forlængerledning, kan dette medføre risiko for

brand, elektrisk stød eller dødbringende elektrisk stød.

• Når du bruger et elværktøj udendørs, skal du anvende en forlængerledning til udendørs brug. Bruger du et kabel til

udendørs brug, nedsættes risikoen for elektrisk stød.

• Brug ikke opladeren, hvis ledning eller stik er beskadiget - få dem straks udskiftet.

• Brug ikke opladeren, hvis den har været udsat for et hårdt slag, har været tabt eller på anden måde beskadiget.

Tag den med til et autoriseret reparationsværksted.

• Opladeren må ikke skilles ad. Tag den med til et autoriseret reparationsværksted, hvis den skal efterses eller

repareres. Hvis den samles forkert, kan det medføre risiko for elektrisk stød, dødbringende elektrisk stød eller brand.

• Hvis ledningen til strømforsyningen, skal ledningen straks udskiftes af producenten, dennes servicemand eller en tilsvarende

kvalificeret person, således at enhver fare forhindres.

56

• Fjern opladeren fra strømudtaget, før du går i gang med rensning. Herved nedsættes risikoen for elektrisk stød.

Denne risiko nedsættes ikke ved at fjerne batteripakken.
Forsøg ALDRIG at forbinde 2 opladere med hinanden.

•

•

Opladeren er designet til at arbejde med standard 230V (220V) strømforsyning. Forsøg ikke at bruge den til nogen
anden spænding. Dette er dog ikke gældende for den mobile oplader.

OPBEVAR DISSE INSTRUKTIONER

Tilsigtet anvendelse

CL3.CH1018 batterioplader (Fig. 1) er designet til opladning af FACOM 10.8-18V lithium ion batteripakker. Denne oplader kræver ingen
justering og er designet til at være så nem som muligt at betjene. Placere blot batteripakken i modtagedelen af en oplader, der er tilsluttet
strømforsyningen, og pakken oplades automatisk. Slå op i tabellen bagerst i denne vejledning for at finde kompatibiliteten mellem opladere
og batteripakker.
MÅ IKKE bruges i fugtige omgivelser eller i nærheden af let antændelige væsker eller gasser. Disse batteriopladere og batteripakker er
professionelt elværktøj.
LAD IKKE børn komme i kontakt med værktøjet. Der kræves overvågning, når uerfarne brugere betjener dette værktøj.
Dette produkt er ikke beregnet til brug af personer (herunder børn), med nedsat fysisk, sensorisk eller mental evne, eller som mangler
erfaring og/eller viden eller træning med mindre de superviseres af en person, der har ansvaret for deres sikkerhed. Børn må aldrig lades
alene i leg med dette produkt.

Elektrisk sikkerhed

Den elektriske motor er designet til én spænding alene. Tjek altid, om batteripakkens spænding svarer til spændingen på mærkepladen.
Forvis dig også om, at opladerens spænding svarer til strømkildens.

Din FACOM oplader er dobbelt isoleret i overensstemmelse med SD/EN 50335, hvorfor det ikke er nødvendigt med jordforbindelse.
Hvis forsyningskablet bliver beskadiget, skal det udskiftes med et specielt udviklet kabel, der fås gennem FACOM’s serviceorganisation.

Udskiftning af stikprop (kun Storbritannien og Irland)

Hvis der skal monteres et nyt stik:

• Bortskaf det gamle stik på sikker vis.

• Forbind den brune ledning til stikkets strømførende pol.

• Forbind den blå ledning til den neutrale pol.

ADVARSEL: Der må ikke laves forbindelse til jordpolen.
Følg monteringsinstruktionen, som medfølger stik af god kvalitet. Anbefalet sikring: 3A

Anvendelse af en forlængerledning

En forlængerledning bør kun bruges, hvis det er absolut nødvendigt. Brug en godkendt forlængerledning, der passer til strøm til din oplader.
Minimum lederstørrelse er 1 mm2 og den maksimale længde er 30 m.
Hvis du bruger en kabelrulle, skal kablet altid rulles helt ud.

Vigtig sikkerhedsinstruktion for alle batteripakker

Når du bestiller en ny batteripakke, skal du sørge for at inkludere katalognummer og spænding. Batteripakken er ikke fuldt opladet, når
den tages ud af æsken. Før du tager batteripakken og opladeren i brug, skal du læse de nedenstående sikkerhedsforskrifter. Følg dernæst de
beskrevne ladeprocedurer.

LÆS ALLE INSTRUKTIONERNE

• Undgå at oplade elværktøj eller bruge batteripakker i eksplosive omgivelser, for eksempel hvor der er antændelige

væsker, gasser eller støv. Støv og damp kan blive antændt under isætning eller fjernelse af batteripakken fra opladeren.

• Forcér ALDRIG batteripakken ind i opladeren. Batteripakken MÅ IKKE under nogen omstændigheder modificeres

for at få den til at passe ind i en ikke-kompatibel lader, da batteripakken kan gå itu og derved forårsage alvorlig
personskade.

• Brug kun opladere fra FACOM til opladning af batteripakkerne.

• MÅ IKKE oversprøjtes eller nedsænkes i vand eller andre væsker.

57

• Værktøjet og batteripakken må hverken bruges eller opbevares på steder, hvor temperaturen når eller kommer

over 40 ˚C (105 ˚F) (for eksempel i udhuse eller metalbygninger om sommeren).

• For at opnå det bedste resultat, skal batteripakken være fuldt opladet før brug.

ADVARSEL: Forsøg aldrig at åbne batteripakken uanset af hvilken grund. Hvis batteripakken klemmes eller beskadiges, må den ikke
sættes i opladeren. Batteripakken må ikke klemmes, tabes eller på anden måde beskadiges. Brug ikke en batteripakke eller oplader, der har
været udsat for et hårdt slag, har været tabt, kørt over eller beskadiget på anden måde (fx perforeret af et søm, slået med en hammer eller
trådt på. Beskadigede batteripakker skal returneres til en genbrugsstation for genanvendelse.

ADVARSEL: Transport af batterier kan muligvis forårsage brand, hvis polerne utilsigtet kommer i kontakt med
ledere, så som nøgler, mønter, håndværktøj og tilsvarende.

ADVARSEL: Når værktøjet ikke er i brug, skal det lægges på siden på en stabil fl ade, hvor det ikke udgør en snuble­eller faldrisiko. Noget elværktøj med store batteripakker kan stå op på batteripakken, men de væltes nemt omkuld.
Specifi kke sikkerhedsinstruktioner for lithium-ion (li-ion)

Batteripakken må ikke brændes, selv om den er alvorligt beskadiget eller helt opbrugt. Batteripakken kan eksplodere

•
under brænding. Toksiske gasser og materialer dannes, når lithium-ion batteripakker brændes.

•

Hvis indholdet af batteriet kommer i kontakt med huden, skal den straks afvaskes med mild sæbe og vand. Hvis du

får batterivæske i øjnene, skal du holde øjet åbent og vaske det med rindende vand i 15 minutter eller indtil irritationen ophører. Hvis
det er nødvendigt at søge lægehjælp, er batteriet sammensat af en blanding af fl ydende organiske kulstoffer og lithiumsalte.

Indholdet i en åbnet battericelle kan give åndedrætsbesvær. Sørg for frisk luft. Hvis symptomerne er vedvarende, skal der

•
søges lægehjælp.

ADVARSEL: Forbrændingsfare. Batterivæsken kan være antændelig, hvis den udsættes for gnister eller åben ild.

Opladere

Denne oplader kræver ingen justering og er designet til at være så nem som muligt at betjene.

F

Fremgangsmåde for opladning (Fig.1 & 2)

1. Tilslut laderen i et egnet strømudtag før batteripakken sættes i.

2. Sæt batteripakken (F) i laderen som vist på Figur’ 2 idet du sikrer dig, at pakken er helt på plads i opladeren. Det røde (lade) lys

blinker kontinuerligt og viser, at ladeprocessen er begyndt.

3. Når opladningen er slut vises det ved at det røde lys forbliver TÆNDT (ON) konstant. Pakken er nu fuldt opladet og kan bruges

med det samme eller efterlades i opladeren.

BEMÆRK: For at sikre maksimal ydelse og levetid for Li-Ion batterier, skal pakken være fuldt opladet, før den tages i brug første gang.

Opladningsprocedure

VARM/KOLD FORSINKELSE

PAKKEN LADER

PAKKEN FULDT OPLADET

PROBLEM PAKKE ELLER LADER

PROBLEM STRØMFORSYNING

58

Ladeindikatorer

Nogle ladere er designet, så de identificerer visse problemer, der kan opstå i batteripakker. Problemerne vises ved at det røde lys blinker
med hurtige blink. Hvis det forekommer, skal batteripakken sættes i opladeren igen. Hvis problemet er vedholdende, prøv med en anden
batteripakker for at konstatere, om laderen er i orden. Hvis den nye pakke oplades korrekt, er den første pakke defekt, og skal returneres
til et reparationscenter eller et andet genbrugscenter. Hvis den nye batteripakke fremkalder den samme fejlindikation som den første, skal
opladeren testes på et autoriseret serviceværksted.

Varm/kold forsinkelse

Når opladeren registrerer, at et batteri er for varmt eller for koldt, startes automatisk varm/kold forsinkelsespakken, der afbryder opladnin­gen, indtil batteriet har nået en passende temperatur. Herefter skifter opladeren automatisk til opladningstilstand af pakken. Denne funktion
sikrer den bedst mulige batterilevetid.
Facom CL3 Li-Ion værktøj er designet med et elektronisk beskyttelsessystem, der beskytter batteriet mod overbelastning, overophedning eller
fuld afladning.
Værktøjet slukker automatisk, hvis det elektroniske beskyttelsessystem sætter ind. Hvis dette sker, skal Li-Ion batteriet sættes i opladeren,
indtil det er fuldt opladet.
En kold batteripakke oplader ved ca. den halve hastighed, af en varm batteripakke. Batteripakken oplader med lavere styrke gennem hele
opladningen, og selv om batteriet bliver varmt, vender det ikke tilbage til maksimal opladningsstyrke.

Når batteripakken efterlades i opladeren

Opladeren og batteripakken kan efterlades forbundet, mens ladeindikatoren viser ’pakke opladet’.

Svage batteripakker: Svage batteripakker fungerer fortsat, men man må ikke forvente at de yder så meget arbejde.
Defekte batteripakker: Denne oplader oplader ikke defekte batteripakker. Opladeren vil vise, at batteripakken er defekt ved ikke at lyse

op eller vise problem ved pakke eller lader.

Note: Dette kan også betyde, at der er et problem med en oplader.
PROBLEM PÅ STRØMFORSYNING

Nogle opladere har en indikator for ’strømforsyningsproblemer’. Når laderen bruges med mobile strømkilder, så som generatorer eller kilder,
der konverterer jævnstrøm til vekselstrøm, kan laderen midlertidigt afbryde handlingen, og det røde lys vil blinke med to hurtige blink
efterfulgt af en pause. Dette viser, at strømkilden er uden for område.

Vigtige noter om opladning

1. Man får den længste levetid og den bedste ydelse, hvis batteripakken oplades, når temperaturen er mellem 18 –24 ˚C (65 ˚F og
75 ˚F). Oplad IKKE batteripakken ved en lufttemperatur under +4.5 ˚C (+40 ˚F), eller over +40.5 ˚C (+105 ˚F). Dette er vigtigt
og kan afværge alvorlig skade på batteripakken.

2. Oplader og batteripakke kan blive varm at røre ved, under opladningen. Dette er almindeligt og betyder ikke, at der er et
problem. For at lette afkøling af batteripakken efter brug, bør oplader eller batteripakke ikke placeres i et varmt miljø, for
eksempel i et metalskur eller en uisoleret skurvogn.

3. Hvis batteripakken ikke oplader korrekt:
a. Tjek om stikkontakten fungerer ved at sætte en lampe eller en anden elektrisk enhed i;
b. Tjek om stikkontakten er tilsluttet en lysafbryder, som slukker for strømmen, når lyset slukkes;
c. Flyt opladeren og batteripakken til et sted, hvor lufttemperaturen er omkring 18–24 ˚C (65 ˚F–75 ˚F);
d. Hvis der stadig er problemer med opladningen, skal du tage værkøjet, batteripakken og opladeren med til dit lokale værksted.

4. Batteripakken skal genoplades, når den ikke længere yder tilstrækkelig energi til de opgaver, der tidligere blev udført uden
vanskelighed. BLIV IKKE VED med at bruge det under disse forhold. Følg fremgangsmåden til opladning. Du kan også oplade en
delvist opbrugt pakke, når du ønsker det, uden at det påvirker batteripakken negativt.

5. Fremmedlegemer med lederegenskaber så som, men ikke begrænset til, slibestøv, metalspåner, ståluld, aluminiumsfolie og
ophobning af metalpartikler, må ikke komme i nærheden af opladerens batterirum. Tag altid opladeren ud af
strømforsyningsstikket, når der ikke er et batteri i hulrummet. Tag opladeren ud af stikket, før du forsøger at rengøre den.

6. Du må ikke fryse opladeren eller nedsænke den i vand eller andre væsker.

ADVARSEL: Fare for stød. Der må ikke trænge væske ind i laderen. Det kan give elektrisk stød.
ADVARSEL: Forsøg aldrig at åbne batteripakken uanset af hvilken grund. Hvis batteripakkens plastkappe går i stykker eller revner,

skal den sendes til en genbrugsstation.

59

Opbevaringsråd

Læs brugsvejledningen før brug.

Batteri oplader.

Batteri opladt.

Forsinkelse ved varmt/koldt
batteri.

Problem pakke eller oplader.

Problem ledningsnet.
Berør aldrig kontaktflader med

strømførende genstande.
Beskadigede batteripakker må ikke

oplades.

1. Det bedste opbevaringssted er koldt og tørt, og uden for direkte sollys eller ekstrem varme eller kulde. For optimal batteriydelse
og -levetid, bør batteripakker opbevares ved rumtemperatur, når de ikke er i brug.

2. Ved opbevaring i længere tid anbefales det, at opbevare en fuldt opladet batteripakke køligt, og udtaget af opladeren, for det
bedste resultat.

BEMÆRK: Batteripakker bør ikke være helt flade, når de lægges væk. Batteripakken skal genoplades før brug.

Mærkater på oplader og batteripakke

Læs brugsvejledningen før brug.

Batteri oplader.

Batteri opladt.

Forsinkelse ved varmt/koldt
batteri.

Problem pakke eller oplader.

Må kun anvendes med FACOMbatteripakker,
andre kan eksplodere og
medføre person- og materielskader.

Må ikke udsættes for vand.

Defekte ledninger skal udskiftes
omgående.

Oplad kun mellem 4 °C og 40 °C.

Tag hensyn til miljøet ved bortskaffelse af
batteripakken.

Problem ledningsnet.
Berør aldrig kontaktflader med

strømførende genstande.
Beskadigede batteripakker må ikke

oplades.

Hvad er der i pakken

Pakken indeholder:

• 1 batterioplader

• 1 brugermanual
Bemærk: Batteripakker, opladere og æsker med værktøjssæt er ikke inkluderet i CL3 Li-Ion værktøj.

• Undersøg, om der er opstået skader på opladeren, dele eller tilbehør under transporten.

• Tag dig tid til grundigt at læse og forstå denne manual før du tager opladeren i brug.

OPBEVAR DISSE INSTRUKTIONER FOR FREMTIDIG BRUG

Destruér ikke batteripakken.

Kan oplade Li-Ion-batteripakker.
Se Tekniske data vedrørende

opladningstid.

Kun til indendørs brug.

PLACERING AF DATOKODE (FIG. 1)

Datakoden (a), som også indeholder produktionsåret, er trykt på undersiden af kabinettet.
Eksempel: 2011 XX XX

Registreringsår

BATTERITYPE SPÆNDING CELLE CELLEKAPACITET

CL3.BA1015 10.8 3 X Li-ion 1.5 Ah
CL3.BA1830 18 10 X Li-ion 3.0 Ah
CL3.BA1815 18 5 X Li-ion 1.5 Ah

Vedligeholdelse

Dit FACOM elværktøj er designet til at fungere i lang tid med mindst muligt vedligehold. Jobs, der vedvarende giver tilfredshed, afhænger af
god værktøjspleje og regelmæssig rengøring.

60

ADVARSEL: For at nedsætte risikoen for alvorlig personskade, skal der slukkes for redskabet og det skal adskilles
fra batteripakken før der foretages justeringer eller tilbehør fjernes eller monteres. En utilsigtet start kan medføre skader.

Der er ikke service på opladeren. Der er ingen dele i opladeren, der kræver service.
Forsøg ikke på at reparere opladeren. For at sikre produktets sikkerhed og pålidelighed, skal reparationer, vedligehold og justeringer
foretages af FACOM’s autoriserede service centre.

Smøring

Dit elværktøj kræver ingen yderligere smøring.

Rengøring

ADVARSEL: Brug aldrig opløsningsmidler eller agressive kemikalier til rengøring af dele af værktøjet, som ikke er af metal. Sådanne

kemikalier kan svække de plastmaterialer, der er anvendt til disse dele. Brug en klud, der er fugtet med vand og lidt mild sæbe. Lad aldrig
væsker trænge ind i værktøjet og nedsænk ikke dele af værktøjet i væske.

Hensyn til miljøet

Særskilt bortskaffelse.

Dette produkt må ikke bortskaffes sammen med almindeligt husholdningsaffald.
Kære kunde, Genanvendelse af genbrugsmaterialer bidrager til at forhindre forurening af miljøet og reducerer behovet for
råmaterialer. Lokale forskrifter muliggør i mange tilfælde særskilt bortskaffelse af specifikke produkter fra husholdningen
ved kommunale affaldsdepoter.

Særlig indsamling af brugte produkter og emballage sikrer, at materialer kan recirkuleres og bruges igen. Genbrug af
recirkulerede materialer er med til at undgå miljøforurening og nedsætter behovet for råstoffer.

Genopladelig batteripakke

Denne batteripakke med lang holdbarhed skal genoplades, når den ikke længere yder tilstrækkelig energi til de opgaver,
tidligere blev udført uden vanskelighed. Når dets tekniske liv har nået sin afslutning, skal du skille dig af med det med tanke
for vores miljø.

• Lad batteripakken blive helt flad, før du fjerner det fra værktøjet.

• Li-Ion battericeller kan genbruges. Tag dem men den til din forhandler eller den lokale genbrugsplads. De indsamlede
batteripakker genbruges eller bortskaffes på god vis.

Aftersalgs service

- For spørgsmål eller reparation op maskinen, skal du kontante din FACOM distributør.

Garanti

FACOM elværktøj er garanteret i 24 måneder fra købsdatoen mod defekt eller fabrikationsfejl.
FACOM tilbehør og sliddele, oplader og batterier er dækket af en lovpligtig garanti.
Denne garanti dækker ikke følgende forhold: Normalt slid, manglende overholdelse af brugsvejledning og sikkerhedsforskrifter, usædvanlig
brug eller misbrug af værktøjet, overbelastning af værktøjet, manglende service eller vedligeholdelse, indtrængning af fremmedlegemer,
værktøj, der har været skilt ad eller modificeret, eller som udviser spor af slag (hak, revner eller brækkede hylstre... ), anvendelse sammen
med tilbehør af dårlig kvalitet eller inkompatibelt tilbehør.
For at benytte garantien skal følgende forelægges: Værktøjet med serienummer samt en læsbar og umarkeret original faktura, der viser
produktet og købsdatoen.
For detaljerede betingelser for anvendelse af garantien: Ring til distributøren.

61

Belgique 
Luxembourg

Danmark
Finland
Island
Norge
Sverige

Deutschland

España

Portugal

Italia

Latin 
America

Stanley Black&Decker Belgium BVBA
(FACOM)
De Kleetlaan 5B/C,
1831 Diegem,
Belgium
T [phone]
[e-mail]

FACOM Nordic
Flöjelbergsgatan 1c
SE-431 35 Mölndal, Sweden
Box 94, SE-431 22 Mölndal, Sweden
Tel. [phone]
Tel. [phone]
Tel.. [phone]
Tel. [phone]
[e-mail]

STANLEY BLACK & DECKER Deutschland
GmbH
Str. 40
65510 Idstein
Tel.: [phone]
Fax [phone]
[e-mail]
www.facom.com

FACOM HERRAMIENTAS, S.R.L.U.
C/Luis 1°, n° 60 - Nave 95 - 2ª Pta
Polígono Industrial de Vallecas - 28031
MADRID
Tel: [phone]
Fax: [phone]
[e-mail]

FACOM S.A.S
6/8 rue Gustave Eiffel - BP 99
91423 MORANGIS CEDEX - France
Tel: [phone]
Fax:[phone]

SWK UTENSILERIE S.R.L.
Sede Operativa : Via Volta 3
21020 MONVALLE (VA) - ITALIA
Tel: [phone]
Fax: [phone]

FACOM S.L.A.
9786 Premier Parkway
Miramar, Florida 33025 USA
Tel: [phone]
Fax: [phone]

France et internationale

FACOM S.A.S

6/8 rue Gustave Eiffel - BP 99

91423 MORANGIS CEDEX - France

Tel: [phone]

Fax: [phone]

www.facom.com

Netherlands

ASIA

Suisse

Österreich

United 
Kingdom 
Eire

Česká Rep.
Slovakia

Polska

Stanley Black & Decker Netherlands B.V.
POSTBUS 83
6120 AB BORN
NEDERLAND
Tél: [phone]
Fax: [phone]
[e-mail]

The Stanleyworks( Shanghai) Co.,
Ltd 8/F,Lujiazui Fund Tower No.101,
Zhulin Road PuDong District
Shanghai, 20122,China
Tel: [phone]
Fax: [phone]

Stanley Works Europe Gmbh
Ringstrasse 14
CH - 8600 DÜBENDORF
Tel: [phone]
Fax: [phone]

STANLEY BLACK & DECKER Austria GmbH
Oberlaaerstrasse 248
A-1230 Wien
Tel.: [phone]
Fax.: [phone]
[e-mail]
www.facom.at

Stanley Black & Decker UK Limited
3 Europa Court
Sheffield Business Park
Sheffield, S9 1XE
Tél. [phone]
Fax [phone]
www.facom.com

Stanley Black & Decker
Czech Republic s.r.o.
Türkova 5b
149 00 Praha 4 - Chodov
Tel.: [phone]
Fax. [phone]

Stanley Black & Decker Polska Sp. z o.o
ul. Postępu 21D, 02-676 Warszawa
Tel: [phone]
Fax: [phone]

143